การคำนวณพื้นที่ปลูกสร้างบ้าน ทำความเข้าใจก่อนสร้างบ้าน ไม่ให้งบบานปลาย

การสร้างบ้านสักหลัง สิ่งที่เจ้าของบ้านควรรู้ตั้งแต่เริ่มต้น ไม่ใช่เพียงเรื่องแบบบ้านหรือวัสดุก่อสร้าง แต่คือ การคำนวณพื้นที่ปลูกสร้าง เพราะพื้นที่ปลูกสร้างเป็นตัวกำหนดทั้งงบประมาณ ค่าวัสดุ ค่าแรง และยังใช้เป็นข้อมูลในการขออนุญาตก่อสร้าง รวมถึงการประเมินราคาจากผู้รับเหมา

หลายคนเข้าใจผิดว่า บ้านพื้นที่ใช้สอย 100 ตารางเมตร เท่ากับพื้นที่ปลูกสร้าง 100 ตารางเมตร ซึ่งในความเป็นจริงอาจไม่ใช่เสมอไป

บทความนี้จะอธิบายวิธีคำนวณพื้นที่ปลูกสร้างอย่างละเอียด พร้อมตัวอย่างที่เข้าใจง่าย

พื้นที่ปลูกสร้าง คืออะไร?

พื้นที่ปลูกสร้าง (Building Area) คือ พื้นที่ของตัวอาคารที่ก่อสร้างจริง วัดจากขอบนอกของผนังอาคาร รวมถึงพื้นที่ที่มีหลังคาคลุมและเป็นส่วนหนึ่งของโครงสร้างบ้าน เช่น

• ห้องนอน
• ห้องนั่งเล่น
• ห้องครัว
• ห้องน้ำ
• ระเบียงที่มีหลังคา
• เฉลียงหน้าบ้าน
• โรงจอดรถที่เป็นโครงสร้างเดียวกับบ้าน

พื้นที่ปลูกสร้างจึงเป็นตัวเลขที่ผู้รับเหมานำไปใช้คำนวณราคาก่อสร้าง

พื้นที่ใช้สอย ต่างจากพื้นที่ปลูกสร้างอย่างไร?

พื้นที่ใช้สอย คือ พื้นที่ภายในบ้านที่สามารถใช้งานได้จริง เช่น ห้องต่าง ๆ ภายในตัวบ้าน

ส่วน

พื้นที่ปลูกสร้าง คือ พื้นที่ทั้งหมดของตัวอาคาร รวมถึงผนัง เสา ระเบียง และพื้นที่มีหลังคาคลุม

ดังนั้น

บ้านที่มีพื้นที่ใช้สอย 120 ตารางเมตร

อาจมีพื้นที่ปลูกสร้างประมาณ 135–150 ตารางเมตร

ขึ้นอยู่กับการออกแบบ

วิธีคำนวณพื้นที่ปลูกสร้าง

สูตรพื้นฐานคือ

กว้าง × ยาว = ตารางเมตร

ตัวอย่าง

บ้านกว้าง 8 เมตร

ลึก 10 เมตร

พื้นที่ปลูกสร้าง

8 × 10 = 80 ตารางเมตร

หากเป็นบ้านสองชั้น

พื้นที่รวม

80 + 80 = 160 ตารางเมตร

ตัวอย่างการคำนวณ

บ้านชั้นเดียว

กว้าง 6 เมตร

ลึก 8 เมตร

พื้นที่ปลูกสร้าง

6 × 8 = 48 ตารางเมตร

บ้านชั้นเดียว พร้อมเฉลียง

ตัวบ้าน

6 × 8 = 48 ตารางเมตร

เฉลียง

2 × 4 = 8 ตารางเมตร

พื้นที่ปลูกสร้างรวม

48 + 8 = 56 ตารางเมตร

บ้านสองชั้น

ชั้นล่าง

8 × 10 = 80 ตารางเมตร

ชั้นบน

8 × 10 = 80 ตารางเมตร

พื้นที่ปลูกสร้างรวม

160 ตารางเมตร

โรงจอดรถนับหรือไม่?

หากโรงจอดรถเป็นโครงสร้างเดียวกับตัวบ้าน

และมีหลังคาคลุม

จะนับรวมพื้นที่ปลูกสร้าง

ตัวอย่าง

โรงรถ

3 × 6

เท่ากับ

18 ตารางเมตร

ต้องนำไปรวมกับพื้นที่บ้าน

ระเบียงนับหรือไม่?

หากระเบียงมีหลังคาและเป็นส่วนหนึ่งของโครงสร้างบ้าน

โดยทั่วไปจะนับรวมพื้นที่ปลูกสร้าง

แต่หากเป็นพื้นที่เปิด ไม่มีหลังคา หรือเป็นพื้นที่จัดสวน มักไม่นับรวม ทั้งนี้อาจแตกต่างตามรายละเอียดแบบก่อสร้างและหลักเกณฑ์ของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

บันไดนับพื้นที่หรือไม่?

บ้านสองชั้น

พื้นที่บันได

นับเฉพาะพื้นที่ที่บันไดใช้จริง

ไม่นับซ้ำทั้งสองชั้น

ทำไมต้องรู้พื้นที่ปลูกสร้าง?

เพราะพื้นที่ปลูกสร้างเป็นข้อมูลสำคัญสำหรับ

• ประเมินงบประมาณก่อสร้าง
• คำนวณค่าแรงผู้รับเหมา
• ประมาณการวัสดุก่อสร้าง
• เปรียบเทียบราคาก่อสร้าง
• วางแผนงบประมาณก่อนเริ่มงาน

หากคำนวณผิดเพียงเล็กน้อย

งบประมาณอาจคลาดเคลื่อนหลายหมื่นถึงหลายแสนบาท

ราคาก่อสร้างคิดอย่างไร?

โดยทั่วไป ผู้รับเหมามักเสนอราคาในรูปแบบ

บาทต่อตารางเมตร

เช่น

• บ้านมาตรฐาน 15,000–20,000 บาท/ตร.ม.
• บ้านเกรดดี 20,000–30,000 บาท/ตร.ม.
• บ้านหรูหรือวัสดุพิเศษ มากกว่า 30,000 บาท/ตร.ม.

ตัวอย่าง

บ้านพื้นที่ปลูกสร้าง

120 ตารางเมตร

ราคาก่อสร้าง

18,000 บาท/ตร.ม.

งบประมาณเบื้องต้น

120 × 18,000

= 2,160,000 บาท

ทั้งนี้ ราคาต่อตารางเมตรเป็นเพียงการประมาณการเบื้องต้น ค่าใช้จ่ายจริงขึ้นอยู่กับแบบบ้าน วัสดุ ทำเล และรายละเอียดของงานก่อสร้าง

ข้อควรระวัง

อย่าตัดสินใจเลือกผู้รับเหมาจากราคาต่อตารางเมตรเพียงอย่างเดียว

ควรตรวจสอบว่า

• รวมฐานรากหรือไม่
• รวมงานไฟฟ้าและประปาหรือไม่
• รวมสุขภัณฑ์หรือไม่
• รวมสีและงานตกแต่งหรือไม่
• รวมรั้ว โรงรถ และงานภายนอกหรือไม่

รายละเอียดเหล่านี้มีผลต่อราคาก่อสร้างอย่างมาก

สรุป

การคำนวณพื้นที่ปลูกสร้างไม่ใช่เรื่องยาก หากเข้าใจหลักการพื้นฐานว่า พื้นที่ปลูกสร้างคือพื้นที่ของอาคารที่ก่อสร้างจริง ไม่ใช่เพียงพื้นที่ใช้สอยภายในบ้าน การรู้วิธีคำนวณจะช่วยให้เจ้าของบ้านวางแผนงบประมาณได้แม่นยำ เปรียบเทียบราคาผู้รับเหมาได้อย่างมีเหตุผล และลดโอกาสเกิดงบบานปลายในระหว่างการก่อสร้าง

ก่อนเริ่มสร้างบ้านทุกครั้ง ควรตรวจสอบพื้นที่ปลูกสร้างจากแบบแปลนให้ชัดเจน และขอรายละเอียด BOQ หรือรายการประมาณราคาจากผู้ออกแบบหรือผู้รับเหมา เพื่อให้ทราบค่าใช้จ่ายในแต่ละหมวดอย่างโปร่งใสและสามารถควบคุมงบประมาณได้ตั้งแต่ต้นจนจบโครงการครับ